Yaşamak İçin Kanat Çırpan Leyleklerin Göç Molası İstanbul’daydı.

0
127

Merhaba değerli dostlar, özellikle korona virüs dolayısıyla evde geçirdiğim bu karantina günlerinde, Leyleklerin Göç Molası, 2020 yılında yaşanan felaketlerin aksine, biraz olsun renk kattı ve umut verdi.

Leyleklerin Göç Molası İstanbul’daydı

Doğma büyüme İstanbullu olmama rağmen leyleklerin böyle göç ettiklerine nadiren şahit oldum, hele ki evimin yakınında göç molası vermelerine ilk defa şahit oldum ve çokta şaşırdım. Son bir haftada göç eden leylekler, karşımdaki Ümraniye Hekimbaşı ormanının açıklık olan yerine, farklı günlerde gelip gruplar halinde bekledikten sonra uçup gidiyorlardı.

İlk gün sabah kalktığımda 50 kadar leylek vardı, uzaktan baktığımda ilk öncesinde martı zannettim ama dürbünle baktığımda leyleklerin olduğunu daha net gördüm, haliyle ilk günlerde umursamadım fakat sonraki günlerde yine sabah kalktığımda bu sefer yüzden fazla leyleği aynı yerde görünce şaşırdım ve irkildim.

İrkildim çünkü gerilim ve komplo teorileriyle dolu birçok filimi hafızasında tutan biri olarak ilk esnada göç aklıma gelmedi. Filmlerdeki gibi deprem, felaket vb. durumlar aklıma geldi.

Peki Leylekler Felaketin Habercisi miydi?

Açık söylemek gerekirse, leylekler ne zaman göç eder, göç yolları neresidir, neden mola verirler gibi bilgiler bende yoktu. Leylek değimiz bu uzun ve kırmızı gagalı kuşu bir hayvanat bahçesinde, ilk okul kitaplarında ya da belgesellerde görürdüm ben.

Haliyle ilk defa yüzlerce leyleği karşımda görünce irkildim, çünkü korona virüs dünyayı sarmış, her gün bir felaket haberi adeta kapımızı çalıyordu, üstüne birde leyleklerin bu durumu gelince ister istemez ürktüm.

Aslında bizim kültürümüzde leylekler hep iyi şeylerin habercisi olmuştur. Örneğin çocukların “Ben nasıl dünyaya geldim” sorusunun cevabı genelde “seni leylekler getirdi” olmuştur. Ayrıca rüya da leylek görmek seyahat etmek anlamına da geliyordu hatta atasözlerimiz arasında “leyleğin ömrü iki lak lak” sözümüz bile vardı. Kısacası leylek bizim kültürümüzde kötü ve felaket habercisi değildi…

Leylekleri Göçü Hakkında Bilgi

Hemen bilgisayarın başına oturup bu leylek durumunu Google’a sormam gerekti. Önüme bu konuda bir sürü haber ve makale çıktı. Leyleklerin Göç Molası haberlerini görünce umutlandım ve sevindim. Sevindim çünkü herkes bu leyleklerin göç görüntülerine şahit olamıyormuş, bende yakınımdaki bu olaya şahit olan şanslı kişilerden biriydim.

Hazır elimi Google atmışken bu göç hakkında biraz araştırma yapayım dedim. Araştırma sonunda bu makaleyi yazdım yarıca Youtube Kanalıma birde video ekledim. Makalemin sonunda bu videoyu ve leylekler konusunda araştırma yaptığım kaynakları bulabilirsiniz.

İşte benimde yeni öğrendiğim “Yaşamak İçin Kanat Çırpan Leyleklerin Göç Molası ve göç serüvenleri ile Leyleklerin göçü hakkındaki bilgiler…

Göç Kuşu Leylekler

Dünya genelinde beyaz leylek, iyiliğin, şansın ve seyahatin yaygın olarak sevilen bir sembolüdür. Siyah uçlu beyaz tüyleri, uzun kırmızı gagaları ve bacakları ile anında tanınabilirler.

Leyleklerin Göç Molası

Avrupa ve Asya genelinde yaygın olarak insanların yakın yaşadığı, ağaçlara, direklere veya köy evlerinin çatılarına tünemiş bir manzarada onları görebiliriz. Özellikle göç eden leylek çiftlerin, titizlikle büyük yuvalar inşa ettikten sonra, her yıl aynı yuvaya geri dönme ihtimalleri yüksek.

Hayatta Kalmak İçin Ölümüne Bir Uçuş

Beyaz leylekler binlerce muhteşem sürüler halinde göç ederler. Büyük kanatlarıyla, 1500 m rakımlara yükselen sıcak hava akımlarıyla yükselir ve daha sonra büyük mesafelerde kendilerini rüzgârın akışına bırakırlar.

Göç esnasında leylekler deniz üstünden geçmezler, yağmurlu havada uçmazlar ve fazla kanat çırpmazlar, çünkü yolları uzundur ve fazla enerji tüketmeden yorulmadan hedeflerine varmak zorundadırlar.

Leyleklerin Göç Yolu Haritası

Yukarıda da belirttiğimiz gibi sıcak rüzgâr akıntıları su üzerinde oluşmadığından, Avrupa, Asya ve Afrika arasında seyahat eden leylekler Akdeniz’den kaçınırlar, doğuda İstanbul Boğaziçi veya batıda Cebelitarık Boğazı üzerinden geçiş yaparlar, yani kıtaların birbirine en yakın oldukları yerden.

Leyleklerin Göç Molası ve Göç Haritası

Leyleklerin Göç Yollarındaki Tehlikeler

Leyleklerin yaklaşık 13 bin km’lik uçuşu elbette ki belgesellerdeki gibi süzüle süzüle geçmez. Birçok tuzak ve ölüm tehlikesi göç boyunca leyleklerin karşılarına çıkar.

Bazı ülkelerde leylek avlama geleneği vardır ve bu yüzden göç yollarındaki avcılar leylekler için acımasız bir tuzak olur. Şükür ki bizim ülkede leylek yeme alışkanlığı yok ancak zevk için ateş eden bilinçsizlere her yerde rastlanmaktadır.

Leyleklerin Beka Vadisindeki Ölüm Gölü Qaraoun

Afrika-Avrasya geçiş yolunda doğu yolunu geçen leylekler, Lübnan’ın Beka Vadisi’ndeki yasadışı bir çekim kara noktası olan Qaraoun Gölü üzerinde son derece tehlikeli bir geçiş riskiyle karşı karşıyadır. Lübnan’ın Beka vadisinde bulunan Qaraoun Gölü göçmen kuşları etkileyen büyük bir krizin bir parçasıdır.

Burası büyük ve derin bir vadidir ve göçmen kuşları mutlaka bu vadideki  göç yolunu kullanmaktadır. Her yıl göç zamanı işte bu ölüm vadisinde yasadışı avcılar bu bölgeyi abluka altına alır.

24 milyondan fazla kuş sadece Akdeniz’de her yıl yasadışı olarak öldürülmektedir. Doğu yolunu izleyenler için en kötü yasadışı öldürme “kara lekesi” Lübnan’ın Beka Vadisi’ndeki Qaraoun Gölü’dür.

Bu konu hakkındaki detaylı habere buradan ulaşabilirsiniz.

Diğer başka bir tehlike yüksek gerilim hatlarıdır. Göçmen sürülerin mola verdiği yerlere çekilen yüksek gerilim hatları da leylekler için ölüm sebebidir. Bu yüzden yüksek gerilim hatlarının, yapılaşmanın veya hava alanlarının göç güzergahlarına yapılmaması veya yapılması kaçınılmazsa kontrollü bir şekilde uyarlanması önemli bir durumdur.

Elektrik Hatları Leylekler İçin Nasıl Güvenli Hale Getirilir?

Yeni yuva ve besin alanlarına ulaşmak için 13.000 km’den fazla seyahat ettikten sonra, bitkin ve yorgun düşen beyaz leylekler sadece dinlenmek ve bir yuva inşa etmek için konaklayacakları güvenli bir yere ihtiyaç duyarlar.

Ne yazık ki leyleklerin Göç Molası için seçtiği arazi veya yerler, Leylekler için yaşam ve ölüm arasındaki bir karar anlamına gelir. Leylek türleri, uzun ağaçlar, yüksek yerler, (Elektrik direkleri ve Yüksek ev Bacaları) üzerinde yuva yapmak için gelişmiştir.

Ancak, ağaçlar kıt olduğunda ve insanlar yerleşim yerlerini düzensiz bir şekilde yaptığında, ya da yüksek gerilim hatları göç bölgelerinde kontrolsüz olduğunda leylekler için ölüm tehlikesi baş göstermektedir.

Önleme, tedaviden daha iyidir ve ölümcül yüksek gerilim kazalarını durdurmanın en iyi yolu, elektrik hatları inşa edilmeden önce müdahale etmektir. Enerji şirketlerinin göç yollarına yüksek gerilim hatları döşememesi gerekmektedir, ancak arazi uygun değilse ve enerji hatları kaçınılmazsa buna göre tedbir alınmalı bu durumda kuş güvenliği sağlanmalıdır.

Leyleklere Güvenli Yeni Yuva Projesi

Tam burada model olacak sürdürülebilir çevreci bir yaklaşımdan bahsetmem gerek şöyle ki; ADM ve GDZ Elektrik Dağıtımın, hizmet bölgeleri Aydın, Denizli, Muğla, İzmir ve Manisa illerinde çevresel, kültürel ve sosyal gelişmeye destek vermek için 2009 yılında başlatılan “Leyleklere Yeni Yuva” Projesi” 10 yıldır başarılı bir şekilde yürütülüyor.

Her yıl 13 bine yakın leylek, elektrik direkleri üzerine yerleştirilen özel yaşam platformlarında misafir ediliyor. Bu proje Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü, Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) ve Tarım ve Orman Bakanlığı 4. Bölge Müdürlüğü ile iş birliği gerçekleştiriliyor.

Projenin ve haberin detayına buradan ulaşabilirsiniz.

Değerli dostlar; Yaşamak İçin Kanat Çırpan Leyleklerin Göç Molası 2020 yılında İstanbul’da bana böyle bir izlenim ve bilgiler bıraktı. Leylekler Hakkında bilgi edindiğim için çok mutluyum. Makalemi bitirirken her yıl mart ayı sonlarında bu göçler devam ediyor ve leyleklerin mola yeri genelde İstanbul oluyor. Belki bu sene bu göç hareketini kaçırmış olabilirsiniz lakin bir dahaki seneye mutlaka bu göç şölenini seyredin.

Makalemi Yazarken Yararlandığım Kaynaklar;
iucnredlist.org
flightforsurvival.org
datazone.birdlife.org
focusingonwildlife.com

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz