Sosyeteyi ve Fakiri Aynı Tezgahta Buluşturan Tarihi Salı Pazarı

0
179

Salı Günü Gıda, Cuma Günü Tekstil ve Bit Pazarı

Tarihi Salı Pazarı İstanbul’un en eski ve en büyük pazarlarından biri olma özelliğine sahiptir. Kadıköy Salı Pazarı on binlerce çeşit ürünleriyle, her kesimden insanın alışveriş yapmasına imkân sunan bir yer olma özelliğini yıllardır koruyor.

Haftanın Salı ve Cuma günlerinde kurulan Salı Pazarı iki ayrı günde ayrı müşterilere hitap ediyor. Salı günü, sebze, meyve, gıda ve organik ürünlerin ağırlıkta olduğu Pazar, Cuma günü ise tekstil, giyim ve bit pazarı olarak hizmet veriyor.

Tarihi Salı Pazarı Kadıköy Kent Pazarı, Kadıköy Bit Pazarı, Sosyete Pazarı ve Kadıköy Salı Pazarı gibi isimlerle anılan Kadıköy Salı Pazarı, Kadıköy Göztepe mahallesinde, E-5 kara yolunun hemen kenarında kuruluyor.

Kadıköy Salı Pazarı
Kadıköy Salı Pazarı

Tarihi Salı Pazarı Sosyeteleri ve Varoşları Aynı Tezgahta Buluşturuyor

İstanbul’un en eski ve büyük pazarlarından olan bu yer alış veriş meraklılarına nostaljiyi ve yeniyi aynı anda yaşayarak güzel bir gün geçirmelerine vesile oluyor.

Son zamanlarda yerinin değişmesi ile tarihi yerinden ve geçmişinden biraz kopsa da yinede İstanbul’dan ve İstanbul Dışından gelenleri yüzlerce çeşit ürünleriyle karşılıyor. Öyle ki bir çok belediye Kadıköy Salı Pazarı’na ücretsiz otobüs seferleri bile düzenliyor.

Özellikle Cuma günü tekstil ve bit pazarının kurulması Salı pazarını daha cazip bir hale getiriyor. İkinci el eşyaların ağırlıkta olduğu tezgahlarda ne ararsanız var desek abartmış olmayız.

Tarihi şamdanlardan, el yazması kitaplara, İtalyan marka porselen tabaklardan, matkap ve inşaat malzemelerine, tarihi subay kılıçlarından, yeni nesil robot ve oyuncaklara, eski saray elbiselerinden, yeni cep telefonlarına ve bilgisayarlara varana kadar bir çok ürün tezgahlarda yer alıyor.

Hal böyle olunca pazara son model jipleriyle gelen sosyetelerde, otobüsle ve yürüyerek gelen düşük gelirli vatandaşlarda aynı tezgahlarda buluşuyor.

Bit Pazarı
Bit Pazarı

Kadıköy Salı Pazarı’na Neden Tarihi Derler?

Tarihi Salı pazarı denilince bende acaba neden tarihi? neresi tarihi? diye meraklanıp internette küçük bir araştırma yaptım. İnternette ilk önüme çıkan Arif Atılgan bey’in “Salı Pazarı (Kuşdili Çayırı)” isimli yazısı beni oldukça tatmin etti. Bir şey katmamak ve akışı bozmamak açısından yazının tarihi kısmını buraya aynı şekilde paylaşıyorum.

Sürekli Nakledilen Pazar

“1970’li yılların başlarına kadar Yeldeğirmeni’nde haftada iki gün pazar kuruluyordu. Salı ve cumartesi günleri kurulan bu pazarlar, sokak içindeki evlerde oturan insanlara rahatsızlık vermesi sebebiyle Taşköprü Caddesi’ne alınmıştı.

O yıllarda etrafında hiç ev olmayan bu cadde Ayrılık Çeşmesi Mezarlığı’ndan Söğütlüçeşme Caddesi’ne iniyor ve bu caddeyle kesiştikten sonra Fenerbahçe Stadı’nın arkasından Kızıltoprak’a bağlanıyordu.

1980’li yıllarda Söğütlüçeşme Caddesi üzerine köprü yapıldığı için pazaryeri Kuşdili Çayırı’na nakledildi. Kuşdili Çayırı o yıllarda koruluk ve çayırlık özelliğini henüz kaybetmemişti. Pazar yeri kurulmaya başlandıktan sonra, ağaçların yok olduğu ve tabanının da betonlaştığı bu alan giderek çayırlık ve koruluk özelliğini kaybetmeye başladı.

1990’lı yıllarda ise cumartesi günleri Fenerbahçe Stadı’nda maç oynanmasının doğurduğu sorunlardan dolayı “pazar yeri kurulması” işi cumartesi gününden cuma gününe alındı. Yani bu yıllardan itibaren Kuşdili Çayırı’nda salı ve cuma günleri pazar kurulmaya başlandı.

Kadıköy Tarihi Salı Pazarı
Kadıköy Tarihi Salı Pazarı

Kuşdili Çayırı’nın Enteresan Geçmişi

Kurbağalıdere’deki kurbağaların sesini, üzeri örtülü kafeslerdeki saka, iskete, florya kuşlarına dinleterek, onların kanarya gibi “makara çekmesini” sağlayan kuşbazların, bu olaydan dolayı “Kuş Dili” adını verdikleri bu çayır, en az yüz yıldır Kadıköy tarihinde yer almaktadır.

Kadıköylüler 1900’lü yılların başlarında buradaki dere kenarında “piyasa yaparlar”, diğer taraflarda piknik, panayır gibi etkinliklerde bulunurlardı. Daha sonra uzun yıllar bayram yeri olarak da kullanılmış olan bu çayırda Fenerbahçe Spor Kulübü Lokali, Hamdi’nin Gazinosu, tramvay deposu olarak bilinen hangarda Kuşdili Sineması gibi önemli sosyal tesisler vardı.

Kadıköy için çok önemli tarihi anıları olan bu alanı, günümüzde hiç kimsenin koruluk ve çayırlık olarak hatırlamaması üzüntü vericidir.

Kuşdili Çayırı ve Kuşdili Deresi
Kuşdili Çayırı ve Kuşdili Deresi

Yazının Tamamını Oku…

En Çok İlgi Çeken Ürünler Cuma Günü Satışa Çıkıyor

Tarihi Salı pazarı haftanın iki günü kuruluyor, benim en çok ilgimi ise Cuma günleri kurulan Pazar çekiyor.

Salı günü pazara gidenler daha çok sebze ve meyve ağırlıklı tezgahların açıldığını görebilirler. Bana göre asıl alışverişin yaşandığı gün Cuma’dır.

Bu günde Salı pazarına gidenler, birbirinden renkli kumaşların, nevresimlerin, giyim eşyalarının, çeşit çeşit perdelerin kumaşların, çanta ve türlü tekstil malzemelerinin piyasadan çok ucuza satıldığını görürler. Cuma günü bir dikkat çeken şey ise bit pazarınında kurulmasıdır. Bit pazarı, pazarın sonuna doğru bitişik kurulmuş tezgahlardan oluşur.

Bu tezgahlarda satılan şeyleri tek tek yazsak bir ansiklopedi dolusu sayfalar oluşur. Yukarıda da belirttiğimiz gibi, küpe’den motosiklete kadar her şey var. İkinci el olduğu için tabiki de çok ucuz, yani cebinizdeki bozuk paralarla bile bir çok ürün alabilirsiniz.

Hatta çevreden duyduğum haberlere göre Perşembe geceleri bile özel ürünler satılıyormuş. Bit pazarının müdavimleri geceden gelip sabah namazına kadar orada alış veriş yapıyorlarmış. Geceleri hiç gitmediğim için ne satıldığını bilemiyorum ama mutlaka gideceğim.

Tarihi Salı Pazarı
Tarihi Salı Pazarı

Sizin Çöpe Attığınız Başkasının Lüksü Oluyor

Pazarda 20-30 yıllık satıcılar mevcut her birini dinlediğinizde ayrı bir hikaye çıkıyor. Ben bir esnafla konuştuğumda kendisinin lüks bir sitede kapıcılık yaptığını öğrendim. Zenginlerin çöpe attıklarını bu pazara getirdiğini ve burada çöpe atılan şeylerden bir çok kişinin faydalandığını söyledi.

Hatta kendi sitesinden bile müşterilerinin olduğunu söyleyen esnaf, bit pazarı bir hastalıktır, bir huydur, meraktır vazgeçemezsin abi diyerek konuyu güzel bir şekilde özetlemiş oldu.

Kadıköy Bit Pazarı
Kadıköy Bit Pazarı

Bit Pazarlarının da Toptancıları Var

Bir çok esnaf yine fikir tepede bulunan bit pazarı toptancılarına uğrayarak kendilerine malzeme alıyor ve pazarda ucuza satıyor. Toptancılarda kendilerine ait depolarda ürünleri toplayarak Pazar esnafına çok düşük bir para ile satış yapıyorlar.

Bit pazarı toptancıları ürünlerini kağıtçılardan, hurdacılardan, ikinci elçilerden ve sahaflardan aldıklarını söylediler. Bu arada kağıt piyasasını Afganların ele geçirdiğini öğrendim, ben kitap ağırlıklı alışveriş yaptığım için en çokta Afganlarla haşır neşir oluyorum.

Ürünlerini satamayan Pazar esnafı tekrar toptancıya götürerek daha düşük bir parayla geri verebiliyor, hatta geri vermek istemeyen Pazar esnafı akşam tezgahını toparlarken işe yarayacak ürünleri alıyor gerisini ise yere boşaltıp gidiyor.

İnanın bana yere devrilen tezgahlardan elbise, manto ve ayakkabı seçip alan sosyetelerin lüks arabalarına binip gittiklerini gördüm.

Tarihi Salı Pazarı Kadıköy
Tarihi Salı Pazarı Kadıköy

Tarihi Salı Pazarına Nasıl gidilir?

Salı pazarı’nın şimdiki yeri daha geniş ve otopark sorunu pek bulunmuyor. Fikirtepe’nin Kentsel dönüşüme girmesi bu yeri değiştirir mi bilemem. Maltepe’de olan bit pazarının kalkması ile birlikte, Maltepe bit pazarı esnafı da Salı pazarına gelmiş durumda.

toplu ulaşım
toplu ulaşım

Otobüsle

E-5 yolunda Göztepe ve medeniyet Üniversitesi durakları arasında kalan bu pazara E-5 ten geçen tüm otobüslerle, minibüslerle ve Metro ile ulaşabilirsiniz. Bu toplu taşıma araçlarına bindiğinizde Medeniyet Üniversitesi durağında inmelisiniz, zaten durak salıpazarının kapısında bulunuyor.

Marmarayla

Karşıdan gelecekler ise Marmaray Ayrılık Çeşmesi durağında indikten sonra toplu taşma araçlarına  tercih ederek 5-6 durak sonra ulaşabilirler.

Metrobüsle

Metrobüsle gelenler ise, Uzunçayır durağında inerek yürüme mesafesindeki pazara ulaşabilirler.

Vapurla

Vapurlarla gelenler ise önce Kadıköy’e ulaşmaları gerekmektedir. Sonrasında ise ister Kadıköy meydanda bulunan Fikirtepe yönüne giden mavi minibüslere, ister aynı güzergahtan geçen ve aynı yerde bulunan otobüslere binerek pazara ulaşabilirler.

Özel Araçla

Özel araçlarıyla Anadolu yakasından gelenler mutlaka E-5 göztepe mevkine ulaşmalıdırlar. Avrupa yakasından gelenler ise Şehitler köprüsünden Uzunçayır’a ulaşmalı yada Avrasya tünelini kullanarak pazara geçmelidirler.

Bir Cevap Yazın