Sedat Umran’ın Hayatı ve Eserleri (Sözlü Tarih Çalışması)

0
2326
Şair Sedat Umran ve Muzaffer Çevik

Sedat Umran ile Sözlü Tarih Çalışması

Darülacezede Hizmet ettiğim yıllarda, Eşyanın Şairi, Şiirlerin efendisi Sedat Umran ile tanışma bahtiyarlığını yaşadım. Amatör bir şair olarak Sedat Umran ile sözlü tarih çalışması benim için büyük bir fırsat ve büyük bir zevkti.

Kendisi ile uzun uzun sohbetlerimiz oldu, şiirleştik, söyleştik ve ortaya Şair Sedat Umran’ın hayat hikayesi ve şiirlerini içeren bir sözlü tarih çalışması çıktı. Bu çalışmayı sizlerle paylaşırken Üstad Sedat Umran’ı bir kez daha rahmet ve minnetle yad ediyorum.

Sözlü Tarih Hakkında bilgi almak isterseniz, Sözlü Tarih Nedir, Nasıl Yapılır? isimli yazımı okuyabilirsiniz.

SEDAT UMRAN / ŞAİR

“Makas olaydım
bölerdim uzayan can sıkıntısını,
umutlarımı, ürkekliğimi, yalnızlığımı da,
ölümümü kendime göre keser, biçerdim”

sedat umran şiirleri

 

Sedat Umran Eşi İlgi Hanım ve Annesi Şadiye Hanım
Sedat Umran Eşi İlgi Hanım ve Annesi Şadiye Hanım

Sedat Umran’ın ilk şiiri “Akşam”…

Şiir yazmaya 17 yaşlarında başlayan Umran’ın yazdığı ilk şiir “Akşam” şiiridir.

Akşam

Parıldıyorken bakır zirveler ihtişamla

Kirpiklerde süzülen rüyalar damla damla

Tortulanarak ağır ağır gözlere sızar

 

Kirazlar andırırken ateş damlalarını

Gurup söndürür birer birer lâmbalarını

Alevden tüllerini indiriverir camlar

Mankenlerin Yalnızlığı

Duymazlar korkuyu ve utangaçlığı,
çarpmayan yüreklerinde soğumuş duyguları,
dalgın bakışlarında yaşamanın kaçtığı;
vitrinlerin aydınlık odalarında unutulmuş ölüler.

Bilmezler sevmek nedir, acımak nedir ki,
çözemezler içlerinde düğümlenen sessizliği,
duyarlar zamanın çağıltısını bir mûsiki
kadar okşayıcı,uzakta akıp giden.
 

Ölü kelebekler gibi tutturulmuş,iğreti
sevinçleri var unutuluşun albümünde;
düşer önlerine zamandan günlerin etiketi,
yakarlar hayallerini yalnızlığın mumunda.

Şair Sedat Umran’ın İlk kitabı Meşaleler’e ismini veren şiiri;

Meşaleler

Arzu yarıldı bir nar gibi içimde yer yer
Döküldü kıvılcımlar halinde taneleri
Perdeler etrafında uçan pervaneleri
Parıldayan camlarda titriyor meşaleler

Nefes alıyor sessiz perdeler karanlıkta
Ay sükûtla örüyor tenhada kozasını
Fısıldıyor perdeler bir haber karanlıkta
Ve uyku uzatıyor sükûn dolu tasını

 

sedat umran şiirleri

Sedat Umran’dan Kısa Kısa…

  • Beni en çok etkileyen şiirim 1993’te yazdığım yüz mısralık ‘Kış Dörtlükleri’ insan kuvvetli olduğu zamanlarda gençlik zamanlarında daha uzun şiirler yazabiliyor.
  • Yayımlanmış 7 şiir kitabım, 43 de çeviri kitabım var. 7 şiir kitabımda da yaklaşık 600 kadar şiirim var. 200 kadar şiir de yayıncılar tarafından yapılan itirazlar dolayısı ile bu kitaplara ne yazık ki giremedi.
  • Türk ve Alman şiirinden benim ezberimde 40.000 mısra var.
  • Şair denilen kişi bakışında canlılık taşıyan kişidir. Herhangi bir konuya baktığı vakit onu canlı olarak görür yani şair olan kişide sezgi vardır.
  • Divan şiirini, güzelliklerini sindirmeden güzel bir şey ortaya konamaz kanaatindeyim. O eğitimden geçmemiş genç şairler kafiyeli şiirler de yazamıyorlar ya da arada sırada yazıyorlar. Çünkü kafiyeleri uyakları bulan şuur altıdır. Şuur altı orijinal şeyi hemen yerine koyar. Bu konuyu bizim nesil geçmiştir, bizim nesilden sonra bir zayıflama olmuştur.
  • Şairin muhayyilesi on yaşına kadar ortaya çıkar. Eğer büyük bahçeli evlerde oturmuşsa hayali güçlüdür o çocuğun.
  • Alman atasözü ne diyor “şair doğulur, hatip olunur”. Çalışarak yetişerek hatip olunabilir ama şair doğulur. Yazmak zorundadır şair yazmazsam ölürüm bunun için denir.
  • Şiir bilinç ve irade işidir. Şair hayatın bütün ilgi alanlarını bir yana bırakıp bir konu üzerine yoğunlaşarak onun bize görünmeyen taraflarını gösteren kişidir. Böyle insanlarda huzur bulunmaz.
  • Yeni kuşak şairlerde bir altyapı eksikliği var. Geçmişi iyi sindirememeleri biraz havada kalmalarına sebep oluyor. Geçmişin güzelliklerini şiirlerinde kullanmaları gerekiyor.
  • Benim şiirlerim elli yaşından sonra dikkat çekmeye başladı. Biz sabrettik. Yazdıklarımızla yetindik. Ama şimdikiler hemen acele olarak şair olmak istiyorlar.
  • Yeni şairlere veya şair olmak isteyenlere tavsiye edebileceğim kitaplar
  • Cemal Süreyya, Üvercinka ve göç ebe
  • Sezai Karakoç, Sesler
  • Celal Silay, Merhamet Şiirleri

Eserleri

Şiir: Meş’aleler (1949), Leke (1970), Gittin Taş Atarak Denizlerime (1990), Kara Işıldak (1993), Parmak Uçlarımdaki Yangın (1995), Sedat Umran’dan Seçmeler (1995), Aynada Gün Doğumu (1995), Akşam Şiirleri (1998), Altın Eşik (1999), Kırık Ayna (Aşk şiirlerinden seçmeler, 2000), Sonsuzluk Atı (Toplu şiirleri, 2000)

Çevirileri

Epigramlar (Angelüs Silesius, 1972), Hinduizm (1978), Büyük Kurtuluş – Suzuki /Zen Budizm’e Giriş (1980), Zen Yolu / Yayla Ok Atma Sanatında Zen (Eugen Herriel, 1980), Nihilananda (1980), Yeni Sınıf (Milovan Djilas, 1982), Roman Kuramı (Lukacs, 1985), Hint Felsefesi (Heintich Zimmer, 1988), Edebiyat ve İhtilâl (Jürgen Rühle, 1989), Felsefenin Arka Merdi-veni (Wilhelm Weischeder, 1994), Felsefenin Küçük Okulu (Karl Jaspers, 1995), İnsan Gelişiminin Devridaimi (Sri Aurobindo, 1996), 20. Yüzyıl Al-man Şairleri Antolojisi (1995), Büyük Alman Şâirleri (1996), Diyaloglar (Giardona Bruno, 1997), Aforizmalar (Nietsche’den, 1999) Nietsche (Güç istenci ) 500 sahifelik (filozofların ana eseri)Diğerleri: Şaheserler Antolojisi (Hasan Akay ile, 1994), Şiirde Metafizik Gerçek (Ma-kaleler, 1997)

Ödülleri

  • 1991 Çeviri ödülü
  • 2002 Yeni bin yıl şiir dergisi Onur ödülü
  • 2011 Türkiye Yazarlar Birliği 3. İstanbul Edebiyat Festivali’ Şiir dalında ödül sahibi
  • 2012 Mavera Vakfı Şiir büyük ödülü

Not: Sözlü Tarih çalışmasının yayınlanmış orjinal hali İstanbul Darülaceze Müdürlüğü “Huzur İstanbul” isimli dergisinin 2013 Temmuz tarihindeki 1. Sayısında yer almıştır. Derginin orjinal hali aşağıdadır.

sedat umran hayatı_1sedat umranın eşi ve annesi_2 sedat umran yemekte_3 sedat umran şiirleri_5  

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz